§ 28

[ тое самае кірыліцай ]

(uryvak z apovieści, jakuju niekali pisać)

— Tak… na čym my spynilisia ŭ minuły raz? — spytałasia ŭ šaścikłaśnikaŭ Volha Mikałajeŭna. Dzieci nia duža lubili jaje nudny pradmiet —”Čałaviek, Pryroda, Zhraja”, ale pavodzili siabie surjozna, bo maładaja strohaja nastaŭnica łajdakoŭ nie pieranosiła.

— My skončyli 27-my paragraf Kanstytucyi, spadarynia nastaŭnica! — adkazała šeravokaja vydatnica Hannačka, dačka deputata Viaskovaj Rady.

— Dziakuj, Vostraje Vuška! Nastupny paragraf zusim maleńki. Zapisvajcie: “Paragraf 28. Vybar pachavalnaha abradu.” Zapisali? Pajechali dalej:


“Kožny maje prava na pachavańnie, akramia tych chto pazbaŭleny takoha prava ŭ adpaviednaści z zakanadaŭstvam Respubliki Šeraruś.

Sposab pachavańnia vybirajecca adpaviedna koleru vačej pamierłaha, bo vočy — vokny ŭ dušu, i ich koler sviedčyć ab jaje hałoŭnych ułaścivaściach.

Chto maje błakitnyja abo sinija vočy — budzie pachavany ŭ race, voziery ci lubym inšym vadajomie. Kankretny vadajom vyznačaje Ŭčastkovy Žrec adpaviedna addcieńniu vačej i charaktarystycy pamiorłaha.

Chto maje zialonyja vočy — budzie pakinuty ŭ lesie, na palanie, spiecyjalna vyznačanaj dla rytualnych metaŭ. Kankretnaje miesca vyznačaje Ŭčastkovy Žrec adpaviedna z charaktarystykaj pamiorłaha.

Chto maje šeryja vočy — budzie spaleny, pieraŭtvaryŭšysia ŭ šery popieł dy šery dym.

Chto maje čornyja abo karyja vočy — budzie zakapany ŭ ziamlu. Miesca pachavańnia vyznačaje Ŭčastkovy Žrec adpaviedna addcieńniu vačej i charaktarystycy pamiorłaha.

Chto maje vočy bałotnaha koleru — taho pachavajuć u bałocie…”

— A ja?! — uschapiŭsia Tolik Čorny Drozd, kiemlivy chłapčuk, pravaje voka ŭ jakoha było bałotna-zialonaje, levaje — błakitnaje, — A mianie jak?!

Dzieci zahudzieli j zachichikali. Nastaŭnica paru razoŭ lasnuła ab stoł lazernaj ukazkaj-paralizataram — dzieci ścichli — i ŭsmichnułasia Toliku:

— A ciabie, Tolik, uračysta z’jaduć usioj vioskaj! — nastaŭnica teatralna vyłupiła svaje pryhožyja čornyja vočki i kłacnuła krepkimi biełymi zubkami. Klas vybuchnuŭ rohatam, tolki Tolik razgublena hladzieŭ to na adnaklasnikaŭ, to na nastaŭnicu i nia viedaŭ — smiajacca, ci nie.

— Ja žartuju! Nie chvalujsia, Drazdočak, nichto ciabie jeści nia budzie! — Volha Mikałajeŭna raśsmiajałasia zalivistym dobrym smiecham. — Nu, hodzie — pažartavali j do’.
Roznakalarovyja vočy — heta vielmi redki vypadak, Tolik, tamu tut dziejničaje asablivaja Instrukcyja. My jaje prachodzić nia budziem. U dzieviatym klasie, kali vas buduć prymać u ŠRZM, Važak Jačejki ŭsio tabie rastłumačyć.

Tak, pišam dalej:

“Kali niabožčyk maje vočy roznaha koleru, sposab pachavańnia vyznačajecca adpaviedna Instrukcyi №3-PA… ”

Dzieci staranna kłacali pa klaviaturach svaich “Integrałaŭ” i “Agataŭ” — adzin Tolik zadumienna hladzieŭ na partret Vialikaha Važaka nad staroj plazmiennaj doškaj “Haryzont”. A.R. niby ŭsmichaŭsia Toliku svaimi mudrymi žoŭtymi vačyma — jašče b, jaho — bieśsmiarotnaha — takija drobiazi nie turbavali!

_____

ŠRZM (Šera-Rusaja Zhraja Maładniaku) — maładziovaja patryjatyčnaja arhanizacyja Respubliki Šeraruś.

A.R. — Adolfus Rygoryus , Vialiki Važak Respubliki Šeraruś. Imia pachodzić ad niamieckaha “Adolf” (vysakarodny voŭk) i łacinskaha “Rigor” (ćviordasć, strohasć).

***

(урывак з аповесці, якую некалі пісаць)

— Так… на чым мы спыніліся ў мінулы раз? — спыталася ў шасцікласнікаў Вольга Мікалаеўна. Дзеці ня дужа любілі яе нудны прадмет —”Чалавек, Прырода, Зграя”, але паводзілі сябе сур’ёзна , бо маладая строгая настаўніца лайдакоў не пераносіла.

— Мы скончылі 27-мы параграф Канстытуцыі, спадарыня настаўніца! — адказала шэравокая выдатніца Ганначка, дачка дэпутата Сельскай Рады.

— Дзякуй, Вострае Вушка! Наступны параграф зусім маленькі. Запісвайце: “Параграф 28. Выбар пахавальнага абраду.” Запісалі? Паехалі далей:


“Кожны мае права на пахаванне, акрамя тых хто пазбаўлены такога права ў адпаведнасці з заканадаўствам Рэспублікі Шэрарусь.

Спосаб пахавання выбіраецца адпаведна колеру вачэй памерлага, бо вочы — вокны ў душу, і іх колер сведчыць аб яе галоўных уласцівасцях.

Хто мае блакітныя або сінія вочы — будзе пахаваны ў рацэ, возеры ці любым іншым вадаёме. Канкрэтны вадаём вызначае Ўчастковы Жрэц адпаведна аддценню вачэй і характарыстыцы памёрлага.

Хто мае зялёныя вочы — будзе пакінуты ў лесе, на паляне, спецыяльна вызначанай для рытуальных мэтаў. Канкрэтнае месца вызначае Ўчастковы Жрэц адпаведна з характарыстыкай памёрлага.

Хто мае шэрыя вочы — будзе спалены, пераўтварыўшыся ў шэры попел ды шэры дым.

Хто мае чорныя або карыя вочы — будзе закапаны ў зямлю. Месца пахавання вызначае Ўчастковы Жрэц адпаведна аддценню вачэй і характарыстыцы памёрлага.

Хто мае вочы балотнага колеру — таго пахаваюць у балоце…”

— А я?! — усхапіўся Толік Чорны Дрозд, кемлівы хлапчук, правае вока ў якога было балотна-зялёнае, левае — блакітнае, — А мяне як?!

Дзеці загудзелі й захіхікалі. Настаўніца пару разоў ляснула аб стол лазэрнай указкай-паралізатарам — дзеці сціхлі — і ўсміхнулася Толіку:

— А цябе, Толік, урачыста з’ядуць усёй вёскай! — настаўніца тэатральна вылупіла свае прыгожыя чорныя вочкі і клацнула крэпкімі белымі зубкамі. Клас выбухнуў рогатам, толькі Толік разгублена глядзеў то на аднакласнікаў, то на настаўніцу і ня ведаў — смяяцца, ці не.

— Я жартую! Не хвалюйся, Драздочак, ніхто цябе есці ня будзе! — Вольга Мікалаеўна рассмяялася настаўніца залівістым добрым смехам. — Ну, годзе — пасмяяліся і до’. Рознакаляровыя вочы — гэта вельмі рэдкі выпадак, Толік. таму тут дзейнічае асаблівая Інструкцыя. Мы яе праходзіць ня будзем. У дзевятым класе, калі вас будуць прымаць у ШРЗМ, Важак Ячэйкі ўсё табе растлумачыць.

Так, пішам далей:

“Калі нябожчык мае вочы рознага колеру, спосаб пахавання вызначаецца адпаведна Інструкцыі №3-ПА… ”

Дзеці старанна клацалі па клавіатурах сваіх “Інтэгралаў” і “Агатаў” — адзін Толік задуменна глядзеў на партрэт Вялікага Важака над старой плазменнай дошкай “Гарызонт”. А.Р. нібы ўсміхаўся Толіку сваімі мудрымі жоўтымі вачыма — яшчэ б, яго — бессмяротнага — такія дробязі не турбавалі.

_____

ШРЗМ (Шэра-Русая Зграя Маладняку) — маладзёвая патрыятычная арганізацыя Рэспублікі Шэрарусь.

А.Р. — Адольфус Рыгорыус , Вялікі Важак Рэспублікі Шэрарусь. Імя паходзіць ад нямецкага Adolf (высакародны воўк) і лацінскага Rigor (цвёрдасць, строгасць).

Каментаванне забаронена.